შო­ბა­დო­ბის ზრდა უპირ­ვე­ლეს ეროვ­ნულ პრობ­ლე­მად იქ­ცა!

შო­ბა­დო­ბის ზრდა უპირ­ვე­ლეს ეროვ­ნულ პრობ­ლე­მად იქ­ცა! 

"დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის დაც­ვის ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის მდგო­მა­რე­ო­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში" - ეს გახ­ლავთ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა ეროვ­ნუ­ლი აკა­დე­მი­ის სა­მე­დი­ცი­ნო და ბი­ო­ლო­გი­ურ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა სა­კო­ორ­დი­ნა­ციო-მე­თო­ლო­გი­უ­რი საბ­ჭოს სხდო­მა­ზე სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი ტე­რი­ტო­რი­ე­ბი­დან დევ­ნილ­თა, შრო­მის, ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბი­სა და სო­ცი­ა­ლუ­რი დაც­ვის სა­მი­ნის­ტ­როს დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა დე­პარ­ტა­მენ­ტის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლის, მე­დი­ცი­ნის მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა დოქ­ტო­რის ვე­რი­კო ბა­ზი­ა­რის მი­ერ წა­კითხუ­ლი მოხ­სე­ნე­ბის სა­ხელ­წო­დე­ბა. თა­ნა­მედ­რო­ვე მე­დი­ცი­ნის აქ­ტუ­ა­ლუ­რი, სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი ჯან­დაც­ვის მწვა­ვე, ასე­ვე, სხვა ში­ნა­არ­სობ­რი­ვი დატ­ვირ­თ­ვის მქო­ნე სა­ყუ­რადღე­ბო სა­კითხე­ბი, აღ­ნიშ­ნუ­ლი საბ­ჭოს გა­მუდ­მე­ბუ­ლი ყუ­რადღე­ბის სა­განს წარ­მო­ად­გენს, მაგ­რამ იმ სა­ვა­ლა­ლო გა­რე­მო­ე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, რომ გა­ე­როს ექ­ს­პერ­ტებ­მა ქარ­თ­ვე­ლე­ბი მო­მაკ­ვ­დავ ერ­თა ნუს­ხა­ში შეგ­ვიყ­ვა­ნეს, წარ­დ­გე­ნი­ლი მოხ­სე­ნე­ბის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლად სა­გუ­ლის­ხ­მო და ყუ­რადღე­ბა­მი­საქ­ცე­ვი გახ­და.

- დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა დაც­ვა, ნე­ბის­მი­ე­რი ქვეყ­ნის სო­ცი­ა­ლუ­რი და ჯან­დაც­ვი­თი სის­ტე­მის ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი მი­მარ­თუ­ლე­ბაა, რად­გან ის პირ­და­პირ გან­საზღ­ვ­რავს მო­სახ­ლე­ო­ბის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის და დე­მოგ­რა­ფი­უ­ლი სტა­ბი­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბას, აგ­რეთ­ვე გან­ვი­თა­რე­ბის პერ­ს­პექ­ტი­ვებს, - თქვა შე­სა­ვალ სიტყ­ვა­ში მე­თო­დუ­რი საბ­ჭოს ხელ­მ­ძღ­ვა­ნელ­მა, აკა­დე­მი­კოს­მა რა­მაზ ხე­ცუ­რი­ან­მა, - ამ მხრივ, ბო­ლო წლებ­ში, ჩვენ­ში გარ­კ­ვე­უ­ლი პროგ­რე­სი ნამ­დ­ვი­ლად შე­ი­ნიშ­ნე­ბა, თუმ­ცა კი კვლა­ვაც რჩე­ბა არა­ერ­თი გა­მოწ­ვე­ვა, რო­მე­ლიც სის­ტე­მურ ცვლი­ლე­ბებს სა­ჭი­რო­ებს.

საბ­ჭოს ხელ­მ­ძღ­ვა­ნელ­მა ყუ­რადღე­ბა გა­ა­მახ­ვი­ლა დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის დაც­ვის მხრივ მიღ­წე­ულ გარ­კ­ვე­ულ და­დე­ბით შე­დე­გებ­ზე, მათ შო­რის რო­გორც დე­და­თა, ასე­ვე ბავ­შ­ვ­თა სიკ­ვ­დი­ლი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბელ­თა შემ­ცი­რე­ბა­ზე, სა­მე­დი­ცი­ნო ინ­ფ­რას­ტ­რუქ­ტუ­რის სხვა­დას­ხ­ვა სა­ხე­ო­ბის მომ­სა­ხუ­რე­ბა­თა მე­ტად ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბა­ზე, ახა­ლი პროგ­რა­მე­ბის ამოქ­მე­დე­ბა­ზე.

მან ხაზ­გას­მით აღ­ნიშ­ნა, რომ დე­და­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბის მი­ზე­ზით სიკ­ვ­დი­ლი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნებ­ლის გარ­კ­ვე­უ­ლი შემ­ცი­რე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, ის მა­ინც სა­გან­გა­შოდ მა­ღა­ლია, რა­საც კი­დევ უფ­რო ამ­ძი­მებს ის გა­რე­მო­ე­ბა, რომ რომ ხა­რის­ხი­ა­ნი სა­მე­დი­ცი­ნო დახ­მა­რე­ბის გა­წე­ვის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, მა­თი თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა სავ­სე­ბით შე­საძ­ლე­ბე­ლია, რაც, უპირ­ვე­ლე­სად, ორ­სუ­ლე­ბის­თ­ვის სა­თა­ნა­დო ან­ტე­ნა­ტა­ლუ­რი სერ­ვი­სე­ბის არას­რულ­ფა­სოვ­ნე­ბის გა­მო ხდე­ბა.

მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი სო­ცი­ა­ლუ­რი უთა­ნას­წო­რო­ბის ას­პექ­ტიც - ჯან­დაც­ვა­ზე წვდო­მა და მომ­სა­ხუ­რე­ბის ხა­რის­ხი ქა­ლაქ­სა და სო­ფელ­ში, რაც კი­დევ უფ­რო მძაფ­რია სო­ცი­ა­ლუ­რად და­უც­ველ ოჯა­ხებ­ში.

აღ­ნიშ­ნუ­ლი და კი­დევ მრა­ვა­ლი სხვა სა­კითხის გა­და­საჭ­რე­ლად აუცი­ლე­ბე­ლია პრობ­ლე­მი­სად­მი კომ­პ­ლექ­სუ­რი მიდ­გო­მა, მათ შო­რის ჯან­დაც­ვის მომ­სა­ხუ­რე­ბის ხა­რის­ხის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბა, მო­მა­ვალ დე­დო­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით ორ­სულ­თა ინ­ფორ­მი­რე­ბა, ძუ­ძუ­თი კვე­ბის პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია, ბავ­შ­ვ­თა მოვ­ლის პრაქ­ტი­კე­ბის გავ­რ­ცე­ლე­ბა, ასე­ვე სო­ცი­ა­ლუ­რი მხარ­და­ჭე­რის გაძ­ლი­ე­რე­ბა.

- ქვეყ­ნის დე­მოგ­რა­ფი­ულ მდგო­მა­რე­ო­ბას სა­მი მთა­ვა­რი ას­პექ­ტი გან­საზღ­ვ­რავს - იდე­ო­ლო­გია, სო­ცი­ა­ლუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა და ჯან­დაც­ვა. მათ შო­რის წამ­ყ­ვან როლს ას­რუ­ლებს იდე­ო­ლო­გია (40 პრო­ცენ­ტი), რო­მე­ლიც ოჯა­ხის შექ­მ­ნი­სა და შვი­ლე­ბის ყო­ლის სურ­ვი­ლის მთა­ვა­რი გან­მ­საზღ­ვ­რე­ლია და სწო­რედ ეს სუ­ლი­ერ-კულ­ტუ­რუ­ლი სა­ფუძ­ვე­ლი ჰქმნის გრძელ­ვა­დი­ან დე­მოგ­რა­ფი­ულ ტენ­დენ­ცი­ებს, - აღ­ნიშ­ნა დოქ­ტორ­მა ვე­რი­კო ბა­ზი­არ­მა. - სო­ცი­ა­ლუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის წი­ლად, რო­მე­ლიც მშო­ბელ­თა ფი­ნან­სურ წა­ხა­ლი­სე­ბას, სა­ბავ­შ­ვო ბა­გე­ბი­სა და სკო­ლამ­დე­ლი გა­ნათ­ლე­ბის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბის, ასე­ვე მრა­ვალ­შ­ვი­ლი­ა­ნი ოჯა­ხე­ბის მხარ­და­ჭე­რას ით­ვა­ლის­წი­ნებს, ამ ტრი­ა­და­ში 25-35 პრო­ცენ­ტი მო­დის, ხო­ლო ჯან­დაც­ვის სის­ტე­მის რო­ლი 15-25 პრო­ცენ­ტად შე­იძ­ლე­ბა შე­ფას­დეს, სა­დაც გა­დამ­წყ­ვეტ როლს სა­მე­დი­ცი­ნო სერ­ვი­სე­ბის ხა­რის­ხი ას­რუ­ლებს, რაც ჯან­დაც­ვის სის­ტე­მის ეფექ­ტი­ა­ნო­ბის სარ­კეს წარ­მო­ად­გენს. ჯან­მ­რ­თე­ლი დე­და და ბავ­შ­ვი მა­ღალ შო­ბა­დო­ბა­სა და ნაკ­ლებ სიკ­ვ­დი­ლი­ა­ნო­ბის, შე­სა­ბა­მი­სად, დე­მოგ­რა­ფი­ულ და სო­ცი­ა­ლურ სტა­ბი­ლუ­რო­ბას ნიშ­ნავს. ამი­ტო­მა­ცაა, რომ მსოფ­ლი­ოს თით­ქ­მის ყვე­ლა ქვე­ყა­ნა­ში დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა პრი­ო­რი­ტე­ტებს შო­რი­საც კი პრი­ო­რი­ტე­ტუ­ლია, სწო­რედ ამ სფე­როს ინ­დი­კა­ტო­რე­ბით იზო­მე­ბა ქვეყ­ნის ჯან­დაც­ვის სის­ტე­მის სიმ­ძ­ლავ­რე. ამ­დე­ნად, თუ­კი სის­ტე­მა ამ ჯგუ­ფე­ბის სა­თა­ნა­დო მო­ნი­ტო­რინგს, მოვ­ლა­სა და მხარ­და­ჭე­რას ვერ უზ­რუნ­ველ­ყოფს, მნიშ­ვ­ნე­ლოვ­ნად იზ­რ­დე­ბა იმის რის­კი, რომ ის ვერ გა­უმ­კ­ლავ­დე­ბა შე­და­რე­ბით უფ­რო რთულ ამო­ცა­ნას - და­ა­ვა­დე­ბა­თა მკურ­ნა­ლო­ბა­სა და ამ პრო­ცე­სის მარ­თ­ვას.

მომ­ხ­სე­ნე­ბელ­მა ხაზ­გას­მით აღ­ნიშ­ნა, რომ ფი­ზი­კუ­რად ჯან­სა­ღი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა იწყე­ბა არა ჩა­სახ­ვის მო­მენ­ტი­დან, არა­მედ გა­ცი­ლე­ბით ად­რე, ჩა­სახ­ვამ­დე­ლი ეტა­პი­დან და სწო­რედ ამ დრო­საა შე­საძ­ლე­ბე­ლი მრა­ვა­ლი რის­კის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა და ჯან­მ­რ­თე­ლი ორ­სუ­ლო­ბის სა­ფუძ­ვ­ლის შექ­მ­ნა. ამი­ტო­მა­ცაა, რომ გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა ენი­ჭე­ბა ან­ტე­ნა­ტა­ლურ, ინ­ტ­რა­ნა­ტა­ლურ და პოს­ტან­ტა­ლურ მომ­სა­ხუ­რე­ბებს, აგ­რეთ­ვე 0-დან 5 წლამ­დე ასა­კის ბავ­შ­ვ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის სის­ტე­მურ მო­ნი­ტო­რინ­გ­სა და მარ­თ­ვას, ფი­ზი­კუ­რად და ფსი­ქი­კუ­რად ჯან­მ­რ­თე­ლი მო­მა­ვა­ლი თა­ო­ბე­ბის, რო­გორც ერის ახა­ლი პო­პუ­ლა­ცი­ის სა­ფუძ­ვ­ლის შექ­მ­ნას.

მან დამ­ს­წ­რეთ დე­ტა­ლუ­რად გა­აც­ნო აღ­ნიშ­ნულ მი­მარ­თუ­ლე­ბებ­ზე ჩვენ­ში პა­სუ­ხის­მ­გე­ბე­ლი სერ­ვი­სე­ბის სტრუქ­ტუ­რა, რო­მე­ლიც სა­უ­კე­თე­სო სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრაქ­ტი­კის შე­სა­ბა­მი­სა­დაა ორ­გა­ნი­ზე­ბუ­ლი და დო­ნე­ე­ბად და­ყო­ფი­ლი, მი­მო­ი­ხი­ლა სის­ტე­მის შე­ფა­სე­ბის ძი­რი­თა­დი ინ­დი­კა­ტო­რე­ბი, გან­სა­კუთ­რე­ბით გა­მოკ­ვე­თა ბო­ლო ხა­ნებ­ში მიღ­წე­უ­ლი პროგ­რე­სი. კერ­ძოდ, 2012-22 წლებ­ში სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მნიშ­ვ­ნე­ლოვ­ნად (80 პრო­ცენ­ტით) შემ­ცირ­და ნე­ო­ნა­ტა­ლუ­რი სიკ­ვ­დი­ლი­ა­ნო­ბა, მკვდარ­შო­ბა­დო­ბა (62 პრო­ცენ­ტით) და დე­და­თა სიკ­ვ­დი­ლი­ა­ნო­ბა (19 პრო­ცენ­ტით). ამას­თან, გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი აქ­ცენ­ტი გა­კეთ­და ბო­ლო წლე­ბის ქვე­ყა­ნა­ში არ­სე­ბულ დე­მოგ­რა­ფი­ულ ტენ­დენ­ცი­ებ­ზე, კერ­ძოდ, მშო­ბი­ა­რე­თა ოდე­ნო­ბის შემ­ცი­რე­ბა­სა და ცოცხალ­შო­ბილ­თა ოდე­ნო­ბის მკვეთრ შემ­ცი­რე­ბა­ზე. აღი­ნიშ­ნა, რომ ასე­თი ვი­თა­რე­ბა ქვე­ყა­ნას სე­რი­ო­ზუ­ლი დე­მოგ­რა­ფი­უ­ლი გა­მოწ­ვე­ვის წი­ნა­შე აყე­ნებს და სას­წ­რა­ფოდ სა­ჭი­რო­ებს რო­გორც ჯან­დაც­ვის, ასე­ვე ფარ­თო სო­ცი­ა­ლუ­რი და სა­ხელ­მ­წი­ფო­ებ­რი­ვი პო­ლი­ტი­კის კო­ორ­დი­ნი­რე­ბულ რე­ა­გი­რე­ბას.

არ­სე­ბულ პრობ­ლე­მა­თა უშუ­ა­ლოდ სა­მე­დი­ცი­ნო გა­მოწ­ვე­ვე­ბის მი­მო­ხილ­ვი­სას, ქალ­ბა­ტონ­მა ვე­რი­კო ბა­ზი­არ­მა გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რადღე­ბა და­უთ­მო სა­კე­ის­რო კვე­თის მა­ღალ მაჩ­ვე­ნე­ბელს, მათ შო­რის პირ­ვე­ლი სა­კე­ის­რო ოპე­რა­ცი­ე­ბის ოდე­ნო­ბის ზრდა­სა და ამ დროს რო­გორც დე­დის, ასე­ვე ახალ­შო­ბი­ლის ფი­ზი­კუ­რი და მენ­ტა­ლუ­რი ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის­თ­ვის არ­სე­ბულ მა­ღალ რის­კებს. გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლია ისიც, რომ აღ­ნიშ­ნუ­ლი პრაქ­ტი­კა უარ­ყო­ფი­თად აისა­ხე­ბა ქალ­თა რეპ­რო­დუქ­ცი­ულ ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა­ზე, ზრდის გარ­თუ­ლე­ბე­ბის რისკს და სა­მო­მავ­ლოდ ამ­ცი­რებს ბუ­ნებ­რი­ვი გზით მშო­ბი­ა­რო­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბებს, რაც შემ­დ­გომ­ში ძა­ლი­ან ცუდ გავ­ლე­ნას მო­ახ­დენს შო­ბა­დო­ბის სა­ერ­თო მაჩ­ვე­ნე­ბელ­ზე.

- იმის გა­მო, არა­სა­ჭი­რო იგ­ტ­რო­გე­ნუ­რი ჩა­რე­ვის­გან მშო­ბი­ა­რე­თა დაც­ვა ჯერ­ჯე­რო­ბით სა­თა­ნა­დოდ ვერ ხდე­ბა, ჯან­დაც­ვის სა­მი­ნის­ტ­რომ, იაპო­ნი­ის მთავ­რო­ბის მხარ­და­ჭე­რით და ამ ქვეყ­ნის სა­ერ­თა­შო­რი­სო გან­ვი­თა­რე­ბის სა­ა­გენ­ტოს ტექ­ნი­კუ­რი და ფი­ნან­სუ­რი უზ­რუნ­ველ­ყო­ფით, და­იწყო სის­ტე­მუ­რი რე­ფორ­მა - მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის უწყ­ვე­ტი სა­მე­დი­ცი­ნო მომ­სა­ხუ­რე­ბის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა დე­დი­სა და ბავ­შ­ვის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის წიგ­ნის და­ნერ­გ­ვის გზით, რო­მე­ლიც უზ­რუნ­ველ­ყოფს ატენ­ტა­ნა­ტა­ლუ­რი, ინ­ტ­რა­ნა­ტა­ლუ­რი, პოს­ტ­ნა­ტა­ლუ­რი და 0-დან 5 წლამ­დე ასა­კის ბავ­შ­ვის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე მო­ნი­ტო­რინ­გის სერ­ვი­სის გან­მა­ხორ­ცი­ე­ლე­ბელ ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­ა­თა გაძ­ლი­ე­რე­ბას კომ­პე­ტენ­ცი­ე­ბი­სა და პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბე­ბის სწო­რი გა­და­ნა­წი­ლე­ბით, სა­მე­დი­ცი­ნო პერ­სო­ნა­ლის კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ის ამაღ­ლე­ბით და, რაც ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია, ორ­სულ­თა, მშო­ბი­ა­რე­თა, მე­ლო­გი­ნე­თა და ახალ­ბე­და დე­და­თა გა­ნათ­ლე­ბის ამაღ­ლე­ბი­თა და პრო­ცეს­ში მა­თი უკ­ვე შე­სა­ბა­მი­სად ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლად ჩარ­თუ­ლო­ბით.

ქალ­ბა­ტო­ნი ვე­რი­კო ბა­ზი­ა­რის მოხ­სე­ნე­ბის შემ­დეგ გა­მარ­თულ კა­მათ­ში, სიტყ­ვით გა­მო­ვიდ­ნენ და შე­კითხ­ვე­ბი გან­ხი­ლულ პრობ­ლე­მებ­თან და­კავ­ში­რე­ბულ სხვა­დას­ხ­ვა ას­პექ­ტის თა­ო­ბა­ზე დას­ვეს აკა­დე­მი­ის ვი­ცე-პრე­ზი­დენ­ტ­მა რა­მაზ ხუ­რო­ძემ, აკა­დე­მი­კოს­მა ზუ­რაბ ქე­ვა­ნიშ­ვილ­მა, პრო­ფე­სო­რებ­მა ბე­ჟან წი­ნამ­ძღ­ვ­რიშ­ვილ­მა, სო­ფიო ბახ­ტა­ძემ, მი­ხე­ილ ჯა­ფა­რი­ძემ, სხვებ­მა. გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი სიმ­ძ­ლავ­რით გა­იჟ­ღე­რა კო­მერ­ცი­უ­ლი სუ­რო­გა­ცი­ის თე­მამ, რო­მე­ლიც ჩვენ­ში კვლა­ვაც მე­ტად მტკივ­ნე­ულ, აქ­ტუ­ა­ლურ და სა­კა­მა­თო სა­კითხად რჩე­ბა, ასე­ვე ამ მხრივ არ­სე­ბუ­ლი რის­კე­ბი, მათ შო­რის მოქ­მე­დი რე­გუ­ლა­ცი­ე­ბის არას­რულ­ყო­ფა, დო­ნა­ცი­ის პრო­ცე­სის არა­საკ­მა­რი­სი კონ­ტ­რო­ლი, სუ­რო­გა­ტი დე­დე­ბის შერ­ჩე­ვი­სა და ზე­დამ­ხედ­ვე­ლო­ბის პრობ­ლე­მე­ბი, ორ­სუ­ლებს შო­რის რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლი ინ­ტერ­ვა­ლე­ბის და­უც­ვე­ლო­ბა და ასა­კობ­რი­ვი შეზღუდ­ვე­ბის არარ­სე­ბო­ბა. ხაზ­გას­მით ით­ქ­ვა, რომ აღ­ნიშ­ნუ­ლი სა­კითხე­ბი გა­ცი­ლე­ბით მკაცრ და ეთი­კურ რე­გუ­ლა­ცი­ებს სა­ჭი­რო­ებს, რა­თა და­ცუ­ლი იყოს რო­გორც  ქალ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა, ასე­ვე მოხ­დეს ინ­ფერ­ტი­ლუ­რო­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა. ჯან­დაც­ვის მი­ნის­ტ­რის პირ­ველ­მა მო­ად­გი­ლემ ირაკ­ლი სა­სა­ნი­ამ, კერ­ძოდ, აღ­ნიშ­ნა, რომ დე­და­თა და ბავ­შ­ვ­თა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის დაც­ვა ჩა­სახ­ვი­დან დაწყე­ბუ­ლი სხვა­დას­ხ­ვა სა­ხე­ო­ბის სრულ­ფა­სო­ვა­ნი სა­მე­დი­ცი­ნო სერ­ვი­სე­ბის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბა და დრო­უ­ლო­ბა, ამ მხრივ მო­სახ­ლე­ო­ბის გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბულ ფე­ნებს შო­რის სო­ცი­ა­ლუ­რი თა­ნას­წო­რო­ბის დამ­ყა­რე­ბა, ნე­ბის­მი­ე­რი ქვეყ­ნის წარ­მა­ტე­ბუ­ლო­ბის ერთ-ერ­თი უმ­ნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნე­სი მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლია.

- ჩვე­ნი ჯან­დაც­ვის ჯე­როვ­ნად გან­ვი­თა­რე­ბის ერთ-ერ­თი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლი ფაქ­ტო­რიც ისაა, რომ, ფაქ­ტობ­რი­ვად, მთე­ლი სა­მე­დი­ცი­ნო სტრუქ­ტუ­რა - მი­სი 95 პრო­ცენ­ტი, კერ­ძო მე­პატ­რო­ნე­თა ხელ­შია, ხო­ლო 5 პრო­ცენ­ტი - სა­ხელ­მ­წი­ფო­სია და ეს სრუ­ლი კა­ტას­ტ­რო­ფაა! - თქვა ბა­ტონ­მა ირაკ­ლი სა­სა­ნი­ამ. - თა­ნაც კლი­ნი­კე­ბის უმე­ტე­სო­ბას ფლო­ბენ ფა­რა­მა­ცევ­ტუ­ლი და, წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, სა­დაზღ­ვე­ვო კომ­პა­ნი­ე­ბიც კი, რაც ვი­თა­რე­ბას კი­დევ უფ­რო მე­ტად აუარე­სებს! მა­თი მო­გე­ბის სა­შუ­ა­ლო მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი წარ­მო­უდ­გენ­ლად მა­ღა­ლია - და­ახ­ლო­ე­ბით 20-პრო­ცენ­ტი, რა­საც ხში­რად პა­ცი­ენ­ტე­ბის­თ­ვის არა­სა­ჭი­რო სა­მე­დი­ცი­ნო მოხ­მა­რე­ბის გა­წე­ვით აღ­წე­ვენ!

ამ­დე­ნად, ვფიქ­რობ, ახ­ლო მო­მა­ვალ­ში შე­მო­ვი­ღებთ შე­დე­გებ­ზე ორი­ენ­ტი­რე­ბულ და­ფი­ნან­სე­ბას, რის სა­ფუძ­ვე­ლი გახ­დე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი სა­მე­დი­ცი­ნო პრო­ტო­კო­ლე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბა.