ეროვ­ნუ­ლი აზ­როვ­ნე­ბის პრობ­ლე­მა ტყუ­ი­ლია, ხმა­უ­რის, ტრა­ბა­ხის ქვე­ყა­ნა წა­კითხუ­ლის გა­აზ­რე­ბის კრი­ზი­სი

ეროვ­ნუ­ლი აზ­როვ­ნე­ბის პრობ­ლე­მა

ტყუ­ი­ლია, ხმა­უ­რის, ტრა­ბა­ხის ქვე­ყა­ნა

წა­კითხუ­ლის გა­აზ­რე­ბის კრი­ზი­სი

სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე მძი­მე, ღრმა და ნაკ­ლე­ბად აღი­ა­რე­ბუ­ლი პრობ­ლე­მა მხო­ლოდ ეკო­ნო­მი­კუ­რი სი­ღა­რი­ბე, პო­ლი­ტი­კუ­რი პო­ლა­რი­ზა­ცია ან ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სი­სუს­ტე არ გახ­ლავთ. ყო­ვე­ლი­ვე ამის უკან გა­ცი­ლე­ბით ფუნ­და­მენ­ტუ­რი, წა­კითხუ­ლის გა­აზ­რე­ბის კრი­ზი­სი დგას. სა­ზო­გა­დო­ე­ბა კითხუ­ლობს სიტყ­ვებს, მაგ­რამ ხში­რად ვერ კითხუ­ლობს აზრს; ხე­დავს წი­ნა­და­დე­ბას, თუმ­ცა ვერ აღიქ­ვამს კონ­ტექსტს; იღებს ინ­ფორ­მა­ცი­ას, მაგ­რამ უჭირს მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბის გა­და­მუ­შა­ვე­ბა. სწო­რედ აქ იწყე­ბა ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლუ­რი ნგრე­ვა, რო­მე­ლიც შემ­დეგ პო­ლი­ტი­კა­ში ის­ტე­რი­კად, სო­ცი­ა­ლურ ქსელ­ში აგ­რე­სი­ად, მე­დი­ა­ში მა­ნი­პუ­ლა­ცი­ად და სა­ზო­გა­დო­ებ­რივ ცხოვ­რე­ბა­ში მა­რა­დი­ულ გა­უ­გებ­რო­ბად გვიბ­რუნ­დე­ბა.

ზე­მოთ­ქ­მუ­ლი ემო­ცი­უ­რი შე­ფა­სე­ბა ან ვინ­მეს შე­უ­რაცხ­ყო­ფის სურ­ვი­ლი სუ­ლაც არ არის. საქ­მე გვაქვს მო­ნა­ცე­მე­ბით და­დას­ტუ­რე­ბულ რე­ა­ლო­ბას­თან, რომ­ლის წი­ნა­შეც თვა­ლის და­ხუჭ­ვა უკ­ვე თვით­მოტყუ­ე­ბას უდ­რის. PISA 2022 წლის კვლე­ვის მი­ხედ­ვით, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში 15 წლის მოს­წავ­ლე­ე­ბის სა­შუ­ა­ლო შე­დე­გი კითხ­ვა­ში 374 ქუ­ლაა, მა­შინ რო­დე­საც OECD-ის სა­შუ­ა­ლო 476 ქუ­ლას შე­ად­გენს. ქარ­თ­ვე­ლი მოს­წავ­ლე­ე­ბი OECD-ის სა­შუ­ა­ლოს ჩა­მორ­ჩე­ბი­ან არა მხო­ლოდ კითხ­ვა­ში, არა­მედ მა­თე­მა­ტი­კა­სა და სა­ბუ­ნე­ბის­მეტყ­ვე­ლო მეც­ნი­ე­რე­ბებ­შიც. პრობ­ლე­მა ერ­თი კონ­კ­რე­ტუ­ლი საგ­ნის ფარ­გ­ლებს სცდე­ბა და გა­ნათ­ლე­ბის მთლი­ა­ნი არ­ქი­ტექ­ტუ­რის სიგ­ნა­ლად იქ­ცე­ვა, რაც ნათ­ლად აჩ­ვე­ნებს, რომ ქვე­ყა­ნა სა­კუ­თარ მო­მა­ვალ თა­ო­ბას აზ­როვ­ნე­ბის სა­ბა­ზი­სო ინ­ს­ტ­რუ­მენ­ტებს სა­თა­ნა­დოდ ვერ აძ­ლევს.

რე­ი­ტინ­გუ­ლა­დაც სუ­რა­თი მძი­მეა: PISA 2022-ის მო­ნა­ცე­მე­ბით, სა­ქარ­თ­ვე­ლო წა­კითხუ­ლის გა­აზ­რე­ბა­ში მო­ნა­წი­ლე ქვეყ­ნე­ბი­სა და ეკო­ნო­მი­კე­ბის ქვე­და ნა­წილ­შია მოქ­ცე­უ­ლი და 81 ქვე­ყა­ნა­სა და ეკო­ნო­მი­კას შო­რის 67-ე ად­გილს იკა­ვებს. მო­ცე­მუ­ლო­ბა უკ­ვე არა მხო­ლოდ და­ბა­ლი ქუ­ლის, არა­მედ სა­ერ­თა­შო­რი­სო შე­და­რე­ბა­ში სის­ტე­მუ­რი ჩა­მორ­ჩე­ნის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლია.

კი­დევ უფ­რო სა­გან­გა­შოა მე­ო­რე მო­ნა­ცე­მი: ჩვენ­თან მოს­წავ­ლე­ე­ბის მხო­ლოდ 33 პრო­ცენ­ტი აღ­წევს კითხ­ვა­ში მე­ო­რე დო­ნეს ან უფ­რო მა­ღალს, რო­ცა OECD-ის სა­შუ­ა­ლო 74 პრო­ცენ­ტია. მე­ო­რე დო­ნე ელი­ტა­რულ აკა­დე­მი­ურ მწვერ­ვალს არ წარ­მო­ად­გენს, იგი მი­ნი­მა­ლუ­რი ზღვა­რია, სა­დაც მო­ზარ­დ­მა უნ­და შეძ­ლოს სა­შუ­ა­ლო სიგ­რ­ძის ტექ­ს­ტის მთა­ვა­რი აზ­რის ამოც­ნო­ბა და პირ­და­პირ მო­ცე­მუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის მო­ძებ­ნა. რო­დე­საც ხსე­ნე­ბულ ზღვარს მოს­წავ­ლე­თა მხო­ლოდ მე­სა­მე­დი აღ­წევს, ცხა­დი ხდე­ბა სის­ტე­მის უუნა­რო­ბა, ბავ­შ­ვებს ტექ­ს­ტ­თან და აზ­რ­თან და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი ურ­თი­ერ­თო­ბა ას­წავ­ლოს.